جاده چالوس؛ خاطرات شمال، محاله یادم بِره
۱۰۶۴۸۱۰
۱۳ آذر ۱۳۹۹ - ۰۷:۰۴
۱۸ 
دوازدهم آذر ماه، روز تاسیس جاده‌ای به‌نام «جاده شماره ۵۹» بود، که بعد‌ها به «جاده چالوس» شهرت یافت. جاده‌ای که یکی از پُرتردد‌ترین جاده‌های کشور است، حالا ۸۷ ساله شد.

برترین‌ها: دوازدهم آذر ماه، روز تاسیس جاده‌ای به‌نام «جاده شماره ۵۹» بود، که بعدها به «جاده چالوس» شهرت یافت. جاده‌ای که یکی از پُرتردد‌ترین جاده‌های کشور است، حالا ۸۷ ساله شد. با گذشته چند دهه از ساخت جاده چالوس، این مسیر همچنان یکی از مهم‌ترین مسیر‌های رسیدن به شمال ایران است. به‌همین مناسب، در این مطلب سرگذشتی از این جاده‌ی خاطره‌انگیز بخوانید.

۸۷ سالگی جاده شماره ۵۹!

جاده چالوس، محبوبِ با اصالت

تا اواخر دوره قاجار، جاده‌ای بین کرج - چالوس وجود نداشته و تنها یک مسیر خاکی و مالرو، راه دسترسی به روستا‌های این منطقه را تشکیل می‌داده، اما به گونه‌ای نبود که ارتباط دهنده شمال و جنوب کشور باشد. این جاده در سال ۱۳۱۲ مورد بهره برداری قرار گرفت. جاده چالوس و تونل کندوان ۸۷ سال پیش با ابزاری ابتدایی هم‌چون بیل و کلنگ در مدتی کوتاه ساخته شدند. از این زمان به بعد، انواع رستوران‌ها و واحد‌های اقامتی و پذیرایی در کنار این جاده شکل گرفت و با ساخت سد امیر کبیر (سد کرج) در سال ۱۳۴۰ به جاذبه‌ها و زیبایی‌های این جاده افزوده شد و در اندک زمانی این جاده به یکی از تفریحگاه‌های مهم گردشگری ایران تبدیل شد.

۸۷ سالگی جاده شماره ۵۹!

به نقل از گفته‌های شفاهی از مردم قدیم، کارگران را برای کندن این تونل در دل کوه (چون کندن تونل کندوان آن‌هم بدون تجهیزات کار بسیار سخت و دشواری بود) با یک سکه پنج ریالی که در آن زمان ارزشمند بود، تشویق می‌کردند و گفته می‌شود به ازای هر کلنگ پول داده می‌شده‌ است.

در مقطعی به دستور ناصرالدین شاه هم جاده مالرو چالوس و هم جاده مالرو هراز توسط مهندس اتریشی به نام گاستیگیرخان تعریض شد، تا بتوان همزمان با چند اسب در کنار هم یا به وسیله کالسکه و اسب در این راه تردد نمود. همه راه‌های دوران قاجاریه مالرو بودند. در طول جنگ جهانی اول پس از نقض بی طرفی ایران و اشغال ایران، با توجه ساخت ادوات نظامی جدید در آن زمان، نیرو‌های اشغالگر خصوصا نیرو‌های بریتانیایی برای تردد و انتقال زره پوش و نفربر‌ها که در خلال جنگ جهانی اول اختراع شده بود با مشکل روبه رو بودند؛ و در جریان سرکوب قیام جنگل و خصوصا پس از انقلاب اکتبر برای مقابله احتمالی با بلشویک‌ها در مسیر به گیلان حتی مجبور به ساخت راه شدند تا بتوانند این ادوات نظامی را به خط مقدم برسانند.

۸۷ سالگی جاده شماره ۵۹!

از سَرگیری برنامه‌ی توسعه راه‌های ایران

پس از به قدرت رسیدن رضا شاه، به خواست بریتانیا و به منظور مقابله احتمالی با بلشویک ها، توسعه راه‌های ایران توسط رضا شاه با جدیت ادامه یافت. بر اساس اسناد آرشیو ملی ایران، طرح و مطالعات و ساخت جاده کرج - چالوس طی سال ۱۳۰۹ توسط مهندس چرنتلسکی طراحی و نقشه برداری شد. عملیات اجرایی آن در اواسط اردیبهشت سال ۱۳۱۰ آغاز شد و در ۱۰-۱۲ آذر سال ۱۳۱۲ افتتاح و مورد بهره برداری قرار گرفت.

در خبر روزنامه اطلاعات ۱۲ آذر ۱۳۱۲ آمده است: «راهی که امروز از طرف قرین‌الشرف ملوکانه افتتاح می‌یابد و نقشه آن از عرض مبارک می‌گذرد از حیث موفقیت و وضعیت محلی و طبیعی در ردیف اول قرار می‌گیرد بهمن جهت است که مورد علاقه خاص ذات مقدس شاهانه شده.»

۸۷ سالگی جاده شماره ۵۹!

بعد از اینکه راه مخصوص در سال ۱۳۱۲ افتتاح و مورد بهره برداری قرار گرفت، بیش از ۵ ماه از سال، گذر از این جاده در قله کندوان در ارتفاعات ۳۲۰۰ متری عملا غیر ممکن بود. به همین منظور در اردیبهشت سال ۱۳۱۴ عملیات ساخت تونل کندوان آغاز شد با کندن تونل کندوان در ارتفاع ۲۰۰۰متری از سطح دریا دیگر نیاز نبود دور کوه را با خودرو بگردند و تا ارتفاع ۳۲۰۰ متری صعود کنند. مشکل‌ترین قسمت این جاده این بود که حدودا پنج ماه در سال به علت ریزش برف و شرایط جوی با توجه به خودرو‌های آن روزگار، عملا عبور و مرو از آن را غیر ممکن می‌کرد. با احداث این تونل ۱۳ کیلومتر از راه کرج به چالوس کاسته و دشواری رفت و آمد در زمستان از میان برداشته شد. تونل کندوان ۱۸۸۷ متر طول، عرض تونل ۷ متر و ارتفاع آن ۶ متر بود.

نام تونل کندوان برگرفته شده از قله کندوان یا گردنه کندوان در جاده چالوس است که این تونل در پایین این گردنه حفاری شده است. ناصرالدین شاه در سفرنامه‌های مازندران خود در عبور از این جاده از کندوان و گردنه کندوان نام برده است. «گدوک کندوان. نام محلی کنار راه تهران به چالوس میان گچسر و دونا و گدوک. جایی از کوه که در زمستان برف در آن جمع شود و مانع عبور و مرور گردد؛ گردنه کوه.» در برخی داستان‌سرایی‌های جعلی تاریخی عنوان شده، چون برای ساخت جاده کندوان در دوران رضا شاه توسط کارگران و استادکاران روستای کندوان همنام با این گردنه در آذربایجان شرقی استفاده شده است، نام این تونل را کندوان گذاشتند که صحت ندارد.

در انتهای راه در هنگام ورود به شهر چالوس روی رودخانه چالوس نیز پل چالوس ساخته شد. عملیات ساخت پل چالوس در بهمن سال ۱۳۱۱ آغاز و در آذر سال ۱۳۱۲ به اتمام رسید. قسمت فلزی پل که عبارت از یک دهنه ۷۰ متری است به وسیله شرکت اشکودا و چهار دهانه بتنی طرفین آن به وسیله اداره طرق مازندران ساخته شده است. طول پل ۱۴۰ متر و طول فلزی آن ۷۰ متر است. قسمت فلزی پل ۲۹۵ تن وزن دارد و تمامی این پل به وسیله پرچ ساخته شده است.

۸۷ سالگی جاده شماره ۵۹!

در بعضی مقالات می‌خوانیم رضا شاه دستور ساخت جاده چالوس را به منظور سرکشی به املاک خود واقع در مازندران صادر کرده بود. روزنامه ایران دراین‌باره نوشت: این مطلب نمی‌تواند صحت داشته باشد، زیرا بر اساس اسناد و مدارک موجود بعد از ورود تقی زاده به وزارت مالیه در ۲۶ مرداد سال ۱۳۰۹ اداره واگذاری املاک تاسیس و در راستای آن مالکان مبارز منطقه چالوس، نوشهر، کلاردشت، کجور و تنکابن دستگیر و روانه زندان شدند و در سال ۱۳۱۰ املاک آنان توسط رضا شاه غصب و آنان روانه تبعید شدند.

به نظر می‌رسد همزمان با ساخت جاده چالوس به کمک جاذبه‌های چالوس و نوشهر، کلاردشت و کجور، رضا شاه را وسوسه کردند تا با دستگیری مبارزان منطقه پس از زندانی و تبعید آنان املاکشان را به نفع رضا شاه غصب کنند. مبارزانی که در طول مشروطه، عامل پیروزی مشروطه و فتح تهران بودند.

برای ساخت این جاده تونل‌ها و پل‌های طولانی بسیاری ساخته شده که با توجه به زمان ساخت آن‌ها کار و رنج زیادی لازم داشته‌است. بیشتر سفر‌های گردشگری مردم تهران به کرانه‌های دریای خزر به‌ویژه در تابستان از طریق همین جاده صورت می‌گیرد. اما به علت اینکه طراحی آن در گذشته انجام گرفته‌است، برای سرعت‌های بالا مناسب نیست.

در ادامه عکس‌هایی از مراحل ساخت این جاده‌ی خاطره‌انگیز ببینید.

۸۷ سالگی جاده شماره ۵۹!افتتاح تونل کندوان

۸۷ سالگی جاده شماره ۵۹!مجید آهی وزیر راه وقت در حال دادن گزارش چگونگی ساخت تونل کندوان به رضا شاه

۸۷ سالگی جاده شماره ۵۹!نمایی از کارگرانی که حدود سال ۱۳۱۲ جاده چالوس را با بیل و کلنگ ساختند

۸۷ سالگی جاده شماره ۵۹!تونل کندوان در دهه سی خورشیدی

۸۷ سالگی جاده شماره ۵۹!

مهمان‌سرای شهر چالوس و میدان ورودی خلوت آن در سال‌های دور

۸۷ سالگی جاده شماره ۵۹!راه شوسه چالوس - تهران در دهه ۱۳۱۰

۸۷ سالگی جاده شماره ۵۹!با ساخت تونل کندوان ۱۳ کیلومتر از مسافت کرج به چالوس کاسته شد، زیرا پیش از آن برای طی این مسیر باید کوه دور زده می‌شد.

انتشار یافته: 41
در انتظار بررسی:0
Iran, Islamic Republic of
07:28 - 1399/09/13
دروغه همش
رضا شاه هیییییچ کاری نکرده هیچ کاری
پاسخ ها
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۰۷:۳۳ - ۱۳۹۹/۰۹/۱۳
اشتباه منفی دادم
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۰۷:۴۸ - ۱۳۹۹/۰۹/۱۳
تو اونجا بودی
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۰۳ - ۱۳۹۹/۰۹/۱۳
بعد 80سال از افتتاح جاده چالوس و با پیشرفت تکنولوژی و انواع و اقسام ماشین های راه سازی و نقشه برداری آقایون هنوز هم نتتونستن بعد 30 سال از کلنگ زنی آزاد راه شمال رو تکمیل کنن بعد پشت سر مرده حرف می زنن که فلام و بهمان.
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۲۸ - ۱۳۹۹/۰۹/۱۳
رضا شاه پدر انقلاب رشد و توسعه کشور ایرانه
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۰۱ - ۱۳۹۹/۰۹/۱۳
درود بشرف بزرگ. رضا شاه ننگ ابدی بر بی وجدانان تاریخ. ایران
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۰۶ - ۱۳۹۹/۰۹/۱۳
خوبه عکسش هست با کارگر ها تو تونل
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۵۲ - ۱۳۹۹/۰۹/۱۵
آزاد راه شمال رو چرا نمی گی
Iran, Islamic Republic of
07:44 - 1399/09/13
خدا بیامرزت بزرگ مرد.
Iran, Islamic Republic of
07:59 - 1399/09/13
روحشون شاد. هرچی داریم از قدما داریم
پاسخ ها
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۵۳ - ۱۳۹۹/۰۹/۱۳
درررررررود درووووود
Iran, Islamic Republic of
08:05 - 1399/09/13
چه دروغی؟ زیر یه اتوبان تهران شمال چندین ساله که زاییدن. طی کمتر از دوسال با تجهیزات اون زمان ساخته شده. هر وقت میرم جاده چالوس برای روح کارگران آنزمان فاتحه میخونم
پاسخ ها
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۰۹:۵۲ - ۱۳۹۹/۰۹/۱۳
در مورد رفتار غیرانسانی که بر این کارگرها وارد می کردند هم بخون
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۴۶ - ۱۳۹۹/۰۹/۱۳
نمردیم رفتار انسانی با مردم تو این دوره دیدیم
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۵۴ - ۱۳۹۹/۰۹/۱۳
الان تمام منابع مملکت فقط شما 5 درصدیها
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۵۸ - ۱۳۹۹/۰۹/۱۳
الان. چی. به کارگران شیر و.کیک. ميدن. بی وجدان
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۲۶ - ۱۳۹۹/۰۹/۱۳
یه جوری در مورد رفتار با کارگرا توی اون زمان صحبت میکنن انگار الان با کارگر رفتار درستی دارن . با حقوق 2 میلیونی توی این دوره و زمونه باید زندگیش رو بچرخونه. بگذریم از رفتارها.
Iran, Islamic Republic of
08:09 - 1399/09/13
خدا رحمت کند هر کس وکسانی که این جاده رو ساختن
Iran, Islamic Republic of
08:49 - 1399/09/13
تا جایی که به ما گفتن رضاخان آدم عیاشی بوده و همش پای بساط و عیش و نوش بوده....
پاسخ ها
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۲۴ - ۱۳۹۹/۰۹/۱۳
خب دروغ گفتن
صفا
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۵۳ - ۱۳۹۹/۰۹/۱۳
الان هم خیلی حرفا میزنن ...اینقدر ساده لوحی که باور کنی؟؟ مطمئن باش هرچی بوده از ابن بدتر نبوده. ..یه کم کتاب بخون ..متوجه میشی. ..چندتا مسافرت درست و حسابی برو از مکانهای قدیمی دیدن کن میفهمی همه اش برای گذشته اش تنها پیشرفتش الان اینه یه دکه زدن ازش پول در میارن یا چندتا مغازه دور و برش زدن که مردم رو بچاپن جانم ....لطفا فرهنگ مطالعه رو بالا ببرید.
ترجیحا بینام
Iran, Islamic Republic of
۱۶:۱۰ - ۱۳۹۹/۰۹/۱۳
برو فکر کن ببین کیا بهت این حرفا رو گفتن !!!!!!
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۱۵ - ۱۳۹۹/۰۹/۱۸
عکس رضا شاه در حالی که داره از آهی گزارش میگیره را ببین کنار چادر دور از شهر واقعیت رو میفهمی عیب ما مردم ایرانه اینه که خیلی زود باوریم و خودمون بدنبال حقایق نیستیم
Iran, Islamic Republic of
09:04 - 1399/09/13
اون موقع با اون امکانات ۲ سال طول کشید ،،الان یه زیر گذر میزنن با تجهیزات کامل ۸ سال طول میکشه
Iran, Islamic Republic of
10:11 - 1399/09/13
یه مخروبه از قاجار تحویل گرفت و ظرف مدت نسبتا کوتاهی یه کشور پیشرفته ساخت.دانشگاه،راه آهن، جاده سازی،پل،دادگستری،شناسنامه ........
پاسخ ها
انقلاب
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۴۷ - ۱۳۹۹/۰۹/۱۳
به درستی که رضا خان مخروبه قجر رو به گلستانی تبدیل کرد که حتی تا به امروز هم از بعضی دستاورهای او استفاده می شه
ما هم مخروبه ای رو به آیندگان تحویل خواهیم داد
Iran, Islamic Republic of
10:14 - 1399/09/13
برام جالبه دوستانی که منفی دادن واقعا شاهکارهای راهسازی الان رو با این همه امکانات که یا کوه ریزش میکنه یا آسفالتش کنده میشه ندیدن !!!الان کم هستند آقا زاده هایی که کاخ نشینند؟؟
Iran, Islamic Republic of
10:19 - 1399/09/13
کاربر۰۸۴۹ بهتره بیشترمطالعه کنید
Iran, Islamic Republic of
10:26 - 1399/09/13
خدارحمت کنه رضا شاه رو اگه عیش ونوش دادولی خیلی کارها کرد ایکاش نودوره مابود یه عده حساب مسیبردن 4تاکاردرست درمون انجام میدادن .... رضا شاه کجایی که یادت بخیر خدارحمتش کنه
Iran, Islamic Republic of
11:04 - 1399/09/13
روحت شاد ، چه کارهایی که برای مردمت نکردی مرد با غیرت و متعصب به حق مردم خودش نه غریبه ها ، روحت شاد
Iran, Islamic Republic of
11:37 - 1399/09/13
هر زمان نام این مرد بزرگ رو میشنوم براش طلب آمرزش میکنم.، روحش شاد (رضا خان )
Iran, Islamic Republic of
12:17 - 1399/09/13
رضا شاه روحت شاد و قرین رحمت حق
Iran, Islamic Republic of
12:50 - 1399/09/13
روحش شاد تا ابد در قلب های مردم این سرزمین خواهی ماند
Iran, Islamic Republic of
13:00 - 1399/09/13
فدات رضاشاه دورت بگردم که تنها بودی مردی ازت. حمایت نکرد لیاقتی که. تو داشتی. تا این صد سال. اخیر کسی. نداشت به والله اشک. میریزم. برات. دارم. از بزرگیت مینویسم
Iran, Islamic Republic of
13:44 - 1399/09/13
درود بر همه ی آنهایی که برای آبادانی ایران تلاش کردن ومیکنند
Iran, Islamic Republic of
15:30 - 1399/09/13
من همین الان یه فاتحه برای کارگران زحمتکش و رضا شاه عزیز میفرستم که هیچ فکری جز آبادانی و عزت ایران نداشتند.
Iran, Islamic Republic of
15:54 - 1399/09/13
روحت شاد, بزرگ مرد تاریخ ایران.
نام:
* نظر:
تعداد کاراکترهای مجاز: 450
قوانین ارسال نظر
بانک اطلاعات مشاغل تهران و کرج