احمد و محمود خیامی؛ خالقان یک «پیکانِ» ابدی
۱۱۱۴۴۷۸
۱۴ ارديبهشت ۱۴۰۰ - ۰۶:۵۲
۸ 
درباره کارگران مکانیکی که اولین خودروساز ایران شدند.
روزنامه شرق - ریحانه یاسینی: «تولد، تولد، تولدت مبارک...» احتمالا این جمله را با آهنگ خوانده‌اید، اما شاید ندانید که این آهنگ را انوشیروان روحانی در سال ۱۳۴۷ برای جشن تولد یک‌سالگی «پیکان» به سفارش محمود خیامی از کارخانه «ایران‌ناسیونال» ساخت.
 
احمد خیامی
 
در شب جشن، کارگران ایران‌ناسیونال با خانواده‌هایشان در هتل ونک، این آهنگ را با هم خواندند، رادیو و تلویزیون ملی ایران هم این همخوانی را به‌طور مستقیم پخش می‌کرد. احمد خیامی، اولین سازنده خودرو در ایران و بنیان‌گذار کارخانه ایران‌ناسیونال می‌گوید: «فردای آن روز عده زیادی به ما گفتند آهنگ تولدت مبارک را همان شب پس از اتمام جشن تولد پیکان، از خانه‌های مردم شنیده‌اند».
 
آنچه احمد خیامی و محمود خیامی در صنعت ایران انجام دادند، شبیه همین قطعه موسیقی، به خانه‌ها و خیابان‌های ایران راه یافت و ماندگار شد.
 
شروع قصه، کارگری در مشهد
 
اوایل سال ۱۳۰۰، خانواده‌ای در مشهد زندگی می‌کرد که کار اصلی آن‌ها تجارت سنگ‌های فیروزه و کاروان‌داری بود. اما بعد از آنکه در شهر‌ها خیابان کشیدند و جاده ساختند، پدر این خانواده کاروانسرایش را به گاراژ و کارواش و تعمیرگاه اتومبیل تبدیل کرد. حاج سیدعلی‌اکبر خیامی، بنگاه باربری هم داشت و صاحب چند کامیون بود.
 
احمد خیامی
 
در این شرایط، در روزگاری که بیشتر مردم ایران وسیله نقلیه‌شان درشکه بود، بچه‌های خیامی، از معدود بچه‌هایی بودند که با خودرو سر و کار داشتند و در گاراژ پدرشان کارگری می‌کردند.
 
احمد، متولد ۱۳۰۳، برادر بزرگ‌تر بود و نبوغ عجیبی در مذاکره و بازاریابی داشت. او در کتاب خاطرات خود، از اولین کار تجاری‌اش چنین روایت می‌کند: «من در اواخر سال ۱۳۲۰، در نقش دلال، کامیون پدرم را به جواد فولادی فروخته بودم و، چون نمی‌توانستم از پدرم حق‌العمل بگیرم، فولادی چادر برزنتیِ کامیون را که روی کالا می‌کشیدند به من دستخوش داد. چادر را فروختم و سرمایه اولیه زندگی‌ام کردم».
 
احمد پس از این، به کار‌های خرد تجارت و خرید و فروش کالا ادامه داد. زمانی که ۲۵ ساله بود و کمی زبان انگلیسی می‌دانست، به او شغلی در شرکت نفت پیشنهاد دادند؛ شغلی که هر جوانی در آن دوره زمانی، نمی‌توانست از آن چشم بپوشد. اما احمد خیامی می‌گوید: «حاضر بودند مرا با ماهانه ۴۰۰ تومان حقوق اولیه استخدام کنند، ولی، چون از کار دولتی خوشم نمی‌آمد و نقشه‌های بزرگی در سر داشتم، به کار در کارواش ادامه دادم». نقشه‌های بزرگ او، از خرید زمینی برای کارواش شخصی و توسعه کارواش‌داری با برادرش شروع شد. مدتی بعد هم زمین کارواش را از پدر و عمویش خرید. بسیاری از کار‌های سختی را که کارگر‌ها حاضر به انجامش نبودند، خود و برادرش انجام می‌دادند.
 
احمد خیامی
 
نقشه‌های احمد جوان، برای سیاست هم بزرگ بود. انجمن «سادات‌حسینی» را پدربزرگ او که از سرشناسان مشروطه‌خواه در مشهد بود، به راه انداخته بود. او هم انجمن «جوانان سادات‌حسینی» را تشکیل داد و از ملی‌شدن صنعت نفت حمایت می‌کرد. در همین نقطه سیاسی هم پیکانِ سرنوشت او به سمت نام‌دار شدن در تاریخ صنعت ایران چرخید.
 
پشت شیشه بنز فروشی، از صدقه سر مصدق
 
احمد خیامی، در مهر ۱۳۳۱، از طرف مردم مشهد مأمور دیدار با محمد مصدق شد. دیداری که البته باعث شد او عطای سیاست را به لقای کار اقتصادی ببخشد. او می‌گوید: «در آن دیدار، من مصدق را مردی بسیار محتاط و محافظه‌کار دیدم که با نظرات و پیشنهاد‌های ما موافق نبود. این ملاقات باعث دلسردی و ناامیدی من از مصدق شد. انحلال مجلس شورای ملی و رفراندوم مصدق، باعث شد کلوپ مصدق را تعطیل کنیم و به کار‌های کارواش بیشتر رسیدگی کنیم».
 
خیامی اگرچه بی‌خیال سیاست شده بود، اما سرنوشت با تعقیب و گریز سیاسی، برای او خیال دیگری در سر داشت. بعد از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، به دلیل شهرت به طرفداری در مصدق، عده‌ای در مشهد قصد جان او را کردند و خیامی مجبور به فرار و مخفی‌شدن در تهران شد.در همین دوره فرار،
 
احمد خیامی
 
در یکی از روز‌هایی که در خیابان سعدی تهران گشت می‌زد، پشت ویترین یک نمایشگاه بزرگ خودرو میخکوبِ تماشای یک بنزِ ۱۸۰ بنزینی شد.شرکت مریخ، نمایندگی کارخانجات مرسد‌س‌بنز را در ایران داشت. احمد خیامی، با بلندپروازی و جسارتی عجیب، به تماشای بنز این شرکت بسنده نکرد.او وارد آن نمایشگاه شد و با گفتن جمله «شما تمام بازار اتومبیل ایران را خواهید گرفت» توانست قاپ مدیر این فروشگاه را بدزدد و با سرمایه‌ای بسیار اندک، از او حواله خرید دو خودروی بنز را برای فروش در مشهد بگیرد.
 
«ایران‌ناسیونال»، صنعت ایران را متحول می‌کند
 
با همین ذکاوت و تسلط به فنون مذاکره بود که در سال ۱۳۳۷، با برادرش محمود برای دیدار با مدیران مرسدس‌بنز به اروپا رفت، برای آن‌ها خاویار و فرش ایرانی برد، هر آنچه در خطوط تولید بنز دید، به دقت به خاطر سپرد و از آن‌ها برای تولید اتوبوس و مینی‌بوس در ایران، مجوز و نمایندگی گرفت.
 
احمد و محمود خیامی؛ خالقان یک «پیکانِ» ابدی
 
کار‌های احمد چنان با سرعت و با برکت پیش رفتند که در سال ۱۳۴۳، زمینی به مساحت ۸۵ هزار متر مربع در کیلومتر ۱۸ جاده کرج از «حبیب‌الله القانیان» -بنیان‌گذار و سازنده پلاسکو- با قیمت متری شش تومان به نسیه خرید و کارخانه «ایران‌ناسیونال» را راه انداخت. ۵۰ درصد از سهم کارخانه را به نام خودش زد، ۵۰ منهای یک را به نام محمود و یک‌درصد هم به نام پدرش. او ۲۵ سرکارگر را هم برای آموزش سه‌ماهه به کارخانه «مانهایم» در آلمان فرستاد.
 
تولید اتوبوس‌های ۱۷۰ هزار تومانی با قطعاتی از مرسدس‌بنز توسط ۲۵۰۰ کارگر هم او را راضی نمی‌کرد. او سودای تولید خودروی ایرانی برای مردم طبقه متوسط ایران را در سر داشت. در سفری به آلمان، با کارخانه «روتس» برای تولید خودروی پیکان قرارداد بست و در سال ۱۳۴۶، کارخانه‌ای جدید در جاده‌قدیم با افتتاح محمدرضا پهلوی و فرح، راه انداخت و پیکان جوانان را روانه بازار کرد.
 
احمد خیامی
 
تلخیِ بی‌پایانِ یک پایانِ تلخ
 
روز‌های شکوهمند بسیاری از کارخانه‌داران و سرمایه‌داران قدیمی ایران، با طوفان انقلاب دگرگون شد، اما درباره خیامی‌ها اوضاع به شکل دیگری پیش رفت.
 
سعید، پسر احمد، پس از اتمام تحصیلاتش در خارج از کشور، به ایران بازمی‌گردد. احمد می‌خواهد مدیریت یکی از بخش‌های ایران‌ناسیونال را به او بسپارد، اما محمود مخالفت می‌کند. گسست میان دو برادر تا جایی پیش می‌رود که محمود به احمد می‌گوید: «برادر دیگر نمی‌توانم با تو کار کنم؛ یا کارخانه را به من بفروش یا آن را از من بخر». احمد در خاطراتش می‌گوید: «محمود را نزدیکان و اطرافیانش چنان پر کرده بودند که نمی‌توانستم باور کنم این همان محمود و همان برادر مهربانی است که روزگاری حاضر بود همه چیز خود را فدای من کند».
 
احمد خیامی
 
احمد از تراژدی جدایی در کتاب خاطرات خود به نام «پیکان سرنوشت ما» روایت کاملی داشته است. هرچه بود، آن‌ها از هم جدا می‌شوند. محمود، تمام ایران‌ناسیونال و خط تولید پیکان را صاحب می‌شود و احمد می‌ماند با بخش‌های مربوط به اتوبوس و مرسدس‌بنز.
 
چند سال بعد، طومار خیامی‌ها در ایران، کارخانه و تمام اموال‌شان با اولین طوماری که از کارخانه‌های مصادره‌شده از رادیو پخش شد، برای ابد در هم پیچید. در سال ۱۳۶۱ هم طی یک فراخوان عمومی، یکی از مردم معمولی نام «ایران‌خودرو» را برای تغییر نام ایران‌ناسیونال پیشنهاد داد و یک پیکان رایگان، هدیه گرفت.
 
احمد، بر اثر سرطان، خرداد سال ۱۳۷۹ در غربتی سخت در تورنتوی کانادا جان سپرد. محمود خیامی هم اسفند سال ۱۳۹۸، در ۹۰ سالگی در لندن از دنیا رفت و همان‌جا به خاک سپرده شد.
انتشار یافته: 45
در انتظار بررسی:0
Iran, Islamic Republic of
07:12 - 1400/02/14
اما ده سال بعدش همه چی نابود شد.خودروسازی نساجی و صنایع الکترونیک و ....
پاسخ ها
نامnaser
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۳۶ - ۱۴۰۰/۰۲/۱۴
نظرات روکه بخونیدمتوجه میشیدخداروشکرمردم اگاه شدن
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۸:۱۲ - ۱۴۰۰/۰۲/۱۴
اره خداروشکر واقعا
هم ولایتی
Iran, Islamic Republic of
۲۰:۱۳ - ۱۴۰۰/۰۲/۱۴
نابود شدیم اگه الان بودند یکبار کشورهای اقتصادی دنیا ایران بود اگه دزدم بودن توایران خرج کردن صنعت به ایران آوردن الان اکثر کارخونه هارو یا تعطیل کردن یا نیمه تعطیل وفرسوده
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۱۷ - ۱۴۰۰/۰۲/۱۵
خدا خیرشون بده برادران خیامی را
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۱۷ - ۱۴۰۰/۰۲/۱۵
روحشان شاد
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۱۷ - ۱۴۰۰/۰۲/۱۵
بعدش ایرانخودرو و سایپا گند زد به صنعت خودروی ایران
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۱۹ - ۱۴۰۰/۰۲/۱۵
در همان زمان که ما پیکان داشتیم کره جنوبی وجود نداشت الان مقایسه بکنید
Iran, Islamic Republic of
07:47 - 1400/02/14
روحشان یاد و شادشان گرامی
Iran, Islamic Republic of
08:28 - 1400/02/14
پیکان جوانان رو دیگه مسخره نمی کنم. نمی دونستم تاریخچه پشتش چیه :((
پاسخ ها
man
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۵۸ - ۱۴۰۰/۰۲/۱۴
٥٤ سال پیش , پیکان جوانان مثل یک جنسیس کوپه الان ارزش داشت. حیف ...
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۰۴:۳۷ - ۱۴۰۰/۰۲/۱۵
پیکانی بادوکاربراتورکه بعداز
سرعت 80کیلومترکاربراتوردوم
بکارمیافتاد داشبورتی زیباکه
دل هرجوانی رامیبرد لاستیک
پهن و چراغههای جلو جفت جفت
Iran, Islamic Republic of
08:43 - 1400/02/14
روحشون شاد،همین پیکان روبه روسیه هم صادرکردن وشخص هویدابخاطرتشویق مردم به خریدپیکان همیشه پیکان سوارمیشد،ایاالان مسئولین پرایدسوارمیشن؟
Iran, Islamic Republic of
08:51 - 1400/02/14
اینا نون اون موقع رو خورده بودن اخلاق شرف غیرت داشتن
پاسخ ها
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۸:۱۲ - ۱۴۰۰/۰۲/۱۴
دقیقا نون به نرخ روز خور و پلید نبودن
Iran, Islamic Republic of
08:52 - 1400/02/14
تو فروش الان خودرو مسکن ارز کالا ها تو بورس تو همه چی جیب مردم رو میزنن
Iran, Islamic Republic of
09:13 - 1400/02/14
کتاب پیکان سرنوشت ما گردآوری شده توسط مهدی خیامی رو بخونید خیلی جالبه. ضمنا اصل کار آقای احمد خیامی بوده، محمود حق برادرش و خورد آخر سر. ماجراهای جالبی از راه اندازی ایران ناسیونال و فروشگاههای زنجیره ای کورورش در این کتاب هست.
United States
09:41 - 1400/02/14
خدا نابود کنه قوم ظالمین رو
پاسخ ها
احمد
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۳۹ - ۱۴۰۰/۰۲/۱۴
آمین
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۴۵ - ۱۴۰۰/۰۲/۱۴
یعنی واقعا خدا حق این ادمارو که به ایران ایرانی خدمت کردن از این مردمی که درحقشون ظلم کردن میگیره
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۸:۱۰ - ۱۴۰۰/۰۲/۱۴
الهی آمین
Iran, Islamic Republic of
10:18 - 1400/02/14
خدا رحمتشون کنه. حالا اگر بودند. بهشون میگفتن. عاملان ام آی 6
پاسخ ها
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۰۴:۳۸ - ۱۴۰۰/۰۲/۱۵
آفریین
Iran, Islamic Republic of
11:20 - 1400/02/14
پیشگامانی که اگر اجازه ادامه کار پیدا میکردند الان ما از کره جنوبی جلوتر بودیم. روحشان شاد!!!
Iran, Islamic Republic of
11:50 - 1400/02/14
خدارحمتشان کند.روحشان شاد.
پاسخ ها
محسن
France
۱۳:۵۹ - ۱۴۰۰/۰۲/۱۴
به چه حقی وبا چه منطقی اموال این انسان های شریف رو مصادره کردن عاقبتش میشه این هایی که مال مردم رواختلاس میکنن
United States
12:24 - 1400/02/14
پیشرفت کردن چون کسی زیرشونو خالی نکرد
عزیزی که اینو نوشتی من الا بخوام یه تولیدی ساده بزنم اونقدر باید بدوم دنبال مجوزا مختلف از ارگانا مختلف و هزینه ها بیخودی که کلا میگم بیخیال تو اروپا بزنم یه کارخونه با حمایت دولتش دردسرش کمتره .
Iran, Islamic Republic of
12:34 - 1400/02/14
روحشان شاد ...وطن پرست واقعی .

پیکان آلبوم خاطرات زیبا .

پراید ارابه مرگ .
پاسخ ها
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۰۰:۰۸ - ۱۴۰۰/۰۲/۱۵
سلام
خوبی
کم پیدایی؟
Iran, Islamic Republic of
12:59 - 1400/02/14
جاوید باد یاد و نام و اندیشه هایتان
Iran, Islamic Republic of
13:39 - 1400/02/14
هر چه انسانهای باسواد و پر تلاش ساخته بودن به دست بی کفایتها و بی وجدانهای بی سواد و خودفروخته با مدیریت بیخودشون از بین رفت و اکثر کارخانه ها و تولیدی ها ورشکسته شدن. و کشور و مردم رو بدبخت کردند.
Iran, Islamic Republic of
14:49 - 1400/02/14
روحشان شاد به وطن و ایرانیان خدمت کردند .
Iran, Islamic Republic of
14:51 - 1400/02/14
وحشان شاد و نامشا ن پاینده. هرچند که اینچنین هم هست.
Iran, Islamic Republic of
15:13 - 1400/02/14
امثال خیامی همه را فراری داد دولت خدا رحمتش کنه
Iran, Islamic Republic of
16:59 - 1400/02/14
یه زمانی امثال اینا پولدار بودن که آدم کیف میکرد
Iran, Islamic Republic of
17:50 - 1400/02/14
روحشان شاد. روحشان شاد. روحشان شاد.
خدا بیامرزدشان. خدا بیامرزدشان. خدا بیامرزدشان.
Iran, Islamic Republic of
21:31 - 1400/02/14
ما هنوز پیکان سوار میشیم
نظرتون چیه ؟
انتقادات و پیشنهادات شما را پذیراییم ...
Iran, Islamic Republic of
01:50 - 1400/02/15
روحشان شادو قرین رحمت الهی. چه بودیم چه شدیم.
نام:
* نظر:
تعداد کاراکترهای مجاز: 450
قوانین ارسال نظر
بانک اطلاعات مشاغل تهران و کرج